Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z udziałem Krzysztofa Zanussiego, Barbary Gruszki-Zych, Grzegorza Lityńskiego wokół książki „Zanussi. Przez przedmioty”.

Książka „Zanussi. Przez przedmioty” to eseistyczno-biograficzna opowieść o Krzysztofie Zanussim, legendarnym reżyserze kina moralnego niepokoju. Co istotne – ukazuje się w przededniu 85 urodzin mistrza światowej kinematografii. Z tej okazji czytelnik otrzymuje wyjątkowy przewodnik, a zarazem esej, napisany przez Barbarę Gruszkę-Zych, poetkę, dziennikarkę, autorkę książki „Życie rodzinne Zanussich. Rozmowy z Elżbietą i Krzysztofem”, od ponad 30 lat zaprzyjaźnioną z małżeństwem – Elżbietą i Krzysztofem Zanussimi. Tekst został opatrzony 213 zdjęciami przedstawiającymi otoczenie reżysera, wykonanymi przez znakomitego fotografa Grzegorza Lityńskiego. Bliska znajomość Gruszki-Zych z jej bohaterami sprawia, że autorka – znawczyni tajników literatury dokumentalnej – wstępuje w krąg tematów rzadko poruszanych w publicznych wystąpieniach i publikacjach reżysera „Barw ochronnych”. Fotografie miejsc zwykle niedostępnych dla odwiedzających dom Zanussich w Laskach oraz ich mieszkania na warszawskim Żoliborzu i w centrum Paryża zostały opatrzone komentarzami samego Krzysztofa Zanussiego. To wyjątkowy walor książki, nie tylko mającej wartość informacyjną, lecz także wprowadzającej w specyfikę intymnej narracji reżysera.

Doskonała jest kompozycja utworu, zbudowanego na równowadze tekstu, zdjęć i komentarzy głównego bohatera. Nie jest tak, jak w wielu publikacjach, że zdjęcia stanowią jakiś niewiele znaczący dodatek lub też tekst jest wstawiony na doczepkę do fotografii. Tutaj istnieje między nimi pełna harmonia.

Tak obmyślaną publikację można nazwać dosłowne i w przenośni nową odsłoną Krzysztofa Zanussiego, przedstawionego przez posiadane przedmioty. Jak pisze Janusz Nowak: „To kolejny krok na drodze prowadzącej do rozwikłania tajemnic wybitnego reżysera”.

Książka stanowi nie tylko dokumentalny zapis dóbr materialnych Krzysztofa Zanussiego – człowieka z pierwszych stron gazet – i jego żony Elżbiety Grocholskiej-Zanussi, lecz także poprzez przedmioty pokazuje ich życie duchowe. Rzeczy stają się tu nowym alfabetem, zbliżającym do historii zarówno bohaterów, jak i samej autorki tekstu.

Publikacja ma też wymiar eschatologiczny i wanitatywny, dlatego jest wzruszająca, a wrażliwi czytelnicy na pewno w kilku momentach uronią łzę.

Fot. z książki „Zanussi. Przez przedmioty”, wyd. Ursines, 2024. Od lewej: Barbara Gruszka-Zych, Elżbieta Grocholska-Zanussi, Grzegorz Lityński i Krzysztof Zanussi.

Krzysztof Zanussi to wielokrotnie nagradzany polski reżyser, scenarzysta oraz producent. Odpowiedzialny za takie filmy jak: „Rok spokojnego słońca”, „Imperatyw”, „Spirala”, „Barwy ochronne” czy „Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową”.

Jest dwukrotnym zdobywcą Grand Prix Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, odznaczonym Orderem Odrodzenia Polski Polonia Restituta, Medalem Zasłużonego Kulturze Golria Artis, a także Odznaką Honorową Krzyża Pamięci Szlaku Nadziei. Artysta tworzący w nurcie kina moralnego niepokoju zdobył serca widzów w całym kraju, stając się jednym z najznakomitszych polskich reżyserów.

Rozmowę z Krzysztofem Zanussim poprowadzi Barbara Gruszka-Zych, autorka książki „Moi ważni. Portrety prywatne”. Natomiast o procesie tworzenia książki opowie nam autorka w rozmowie z Danutą Wencel. Serdecznie zapraszamy.